Một cú sốc khác thường của thị trường dầu mỏ

Năm 2026, giá dầu thô liên tục đảo chiều, nhưng với ngành nhớt, câu hỏi lớn hơn là có đủ dầu gốc cao cấp hay không.

Dầu Brent ở mức 72,48 USD/thùng ngày 27/2/2026, ngay trước khi chiến sự liên quan đến Iran nổ ra. Giá vọt lên 118,03 USD ngày 29/4, lùi về 73,74 USD ngày 24/6, rồi quay lại 109,86 USD trong phiên 16/10/2026 (Wikipedia, EnergyNow).

Những cú đảo chiều đó cho thấy giá dầu thô có thể giảm rất nhanh khi tình hình dịu đi. Dầu gốc thì khác: một nhà máy bị hư hại cần nhiều tháng để sửa chữa, và nguồn hàng thiếu hụt không thể bù lại sau vài phiên giao dịch.

Số liệu trong bài được cập nhật đến giữa tháng 10/2026.

Hiểu đúng về dầu gốc: nhóm III quyết định giá nhớt tổng hợp

Dầu gốc chiếm phần lớn thể tích một can nhớt, nên loại dầu gốc quyết định cả chất lượng lẫn giá thành. Viện Dầu khí Hoa Kỳ (API) chia dầu gốc thành năm nhóm:

Tiêu chí phân nhóm: Wikipedia – Base oil. VI là chỉ số độ nhớt: VI càng cao, độ nhớt càng ít thay đổi khi động cơ nóng lên hay nguội đi.

Nhóm III có độ tinh khiết và chỉ số độ nhớt cao, nên là nền của phần lớn các loại nhớt tổng hợp hiện nay. Vì vậy, khi giá nhóm III biến động, nhớt tổng hợp chịu tác động trực tiếp, còn nhớt khoáng dùng nhóm I, II ít bị ảnh hưởng hơn.

Vì sao dầu gốc nhóm III khó hạ nhiệt sớm

Dầu gốc nhóm III được sản xuất ở một số ít nhà máy, nên chỉ vài sự cố cũng đủ làm cả thị trường thiếu hàng.

Thị trường Mỹ là ví dụ rõ nhất. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất dầu nhờn độc lập Mỹ (ILMA), ba nhà sản xuất vùng Vịnh là Pearl GTL (Qatar), ADNOC (UAE) và Bapco (Bahrain) cung cấp khoảng 44% dầu gốc nhóm III cho Mỹ, Hàn Quốc khoảng 30%. Gần 3/4 nguồn nhóm III nhập khẩu của Mỹ vì thế chịu sức ép trực tiếp từ xung đột (ILMA).

Tại châu Á, bức tranh tương tự. Đến giữa tháng 10/2026, theo Lubes'N'Greases (báo cáo ngày 12/10/2026):

• Các nhà máy nhóm III ở Abu Dhabi, Bahrain và Qatar vẫn đóng cửa hoặc chạy giảm công suất.
• Dây chuyền bị hư hại của tổ hợp Pearl GTL dự kiến còn dừng thêm vài tháng.
• Nhà sản xuất Hàn Quốc ưu tiên giao hàng theo hợp đồng dài hạn, rất ít hàng bán giao ngay.
• Dầu gốc nhóm III loại 4 cSt ở mức 3.640–3.680 USD/tấn (FOB châu Á), gấp khoảng 2,4 lần dầu gốc nhóm II 150N.

Mức độ căng thẳng thể hiện cả ở khâu thành phẩm. Tại Mỹ, từ tháng 5/2026, ILMA đã cảnh báo một số dòng nhớt tổng hợp cao cấp có thể phải bán theo hạn mức hoặc tạm hết hàng, và API đã kích hoạt cơ chế cấp phép tạm thời khẩn cấp. Các tổ chức báo giá Argus và ICIS không kỳ vọng nguồn cung nhóm III trở lại bình thường trước giữa năm 2027 (ILMA).

Với đại lý và garage tại Việt Nam, điều này có nghĩa là giá nhập nhớt tổng hợp khó sớm quay về mức cũ. Nhập hàng có kế hoạch và chọn nguồn cung ổn định quan trọng hơn việc săn mức giá thấp nhất.

Repsol: lợi thế của một tập đoàn năng lượng tích hợp

Khác với các nhãn hàng chỉ mua dầu gốc về pha chế, Repsol tham gia trực tiếp vào cả khâu lọc dầu lẫn sản xuất dầu gốc.

• Sản xuất dầu gốc nhóm II, III. Năm 2012, Repsol và SK Lubricants (Hàn Quốc) lập liên doanh ILBOC (Repsol nắm 30%) để xây nhà máy dầu gốc tại Cartagena, Tây Ban Nha, ngay cạnh nhà máy lọc dầu của Repsol cung cấp nguyên liệu. Khi hoàn thành năm 2014, đây là nhà máy dầu gốc nhóm II/III lớn nhất châu Âu; năm 2019, công suất nhà máy là 450.000 tấn nhóm III và 186.000 tấn nhóm II mỗi năm (Lubes'N'Greases).
• Mạng lưới toàn cầu. Nhớt Repsol có mặt tại hơn 90 quốc gia, với các nhà máy sản xuất ở Tây Ban Nha, Mexico, Indonesia và Singapore (Repsol).
• Kinh nghiệm đường đua. Repsol gắn bó 30 mùa giải với đội Repsol Honda tại MotoGP (1995–2024), cùng giành 15 chức vô địch thế giới hạng đua cao nhất và 10 danh hiệu đồng đội (Honda Racing Corporation).

Với người dùng, lợi thế này thể hiện ở sự minh bạch: các sản phẩm Repsol đều công bố cấp chất lượng và thông số kỹ thuật rõ ràng, từ nhớt xe máy, ô tô đến ứng dụng công nghiệp. Đây cũng là thước đo để so sánh với các sản phẩm giá rẻ trôi nổi trên thị trường.

Dầu Khí Đông Dương – nhà nhập khẩu, phân phối Repsol tại Việt Nam

Công ty TNHH TM DV Dầu Khí Đông Dương là đơn vị nhập khẩu và phân phối nhớt Repsol tại Việt Nam, cung cấp sản phẩm chính hãng cho đại lý, garage, cửa hàng phụ tùng và khách hàng doanh nghiệp.

Đại lý, garage và doanh nghiệp có thể liên hệ Đông Dương để nhận báo giá sỉ và được tư vấn chọn đúng dòng nhớt Repsol cho từng loại xe, thiết bị. Mua từ nhà nhập khẩu giúp khách hàng yên tâm về nguồn gốc, chứng từ và trách nhiệm đối với sản phẩm.

Ưu đãi hiện tại: với lượng hàng đang có trong kho, Đông Dương vẫn giữ giá cũ cho khách sỉ, áp dụng đến khi hết hàng.

Công ty TNHH TM DV Dầu Khí Đông Dương

- Tìm kiếm khai thác thông tin khách hàng là các nhà máy, xí nghiệp, đơn vị vận tải....
- Duy trì chăm sóc khách hàng, giải đáp thắc mắc của khách hàng nhằm phát triển nhãn hiệu Dầu Nhớt Repsol - Thương hiệu Dầu Nhớt số 1 tại Tây Ban Nha.
- Lên đơn hàng, quản lý và theo dõi việc bán hàng/giao hàng cho Nhà phân phối, Đại Lý, Khách hàng.....
- Thời gian làm việc: Giờ hành chính từ thứ 2 - Thứ 7.

2. YÊU CẦU CÔNG VIỆC

- Không bắt buộc yêu cầu kinh nghiệm, ưu tiên ứng viên đã từng làm Kinh Doanh Dầu Nhớt
- Có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc, nhiệt tình và năng động
- Khả năng làm việc nhóm và xây dưng quan hệ khách hàng, giao tiếp tốt.....

3. QUYỀN LỢI 

- Lương thỏa thuận và phụ thuộc vào kinh nghiệm làm việc: lương + hoa hồng + thưởng  (>12 triệu)
- Được hưởng đầy đủ mọi quyền lợi theo luật lao động: BHXH, BHYT
- Chi tiết lương thưởng được trao đổi chi tiết khi phỏng vấn. Thử việc 1 tháng.

- Tìm kiếm khai thác thông tin khách hàng là các nhà máy, xí nghiệp, đơn vị vận tải....
- Chăm sóc khách hàng, giải đáp thắc mắc của khách hàng, phát triển nhãn hiệu Dầu Nhớt Repsol - Tây Ban Nha.
- Lên đơn hàng, quản lý và theo dõi bán hàng/giao hàng cho Nhà phân phối, Đại Lý, Khách hàng.....
- Thời gian làm việc: Giờ hành chính từ thứ 2 - Thứ 7.

2. YÊU CẦU CÔNG VIỆC

- Tốt nghiệp cao đẳng trở lên, ưu tiên ứng viên có kinh nghiệp kinh doanh dầu nhớt và phụ tùng.
- Có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc, nhiệt tình và năng động.
- Khả năng làm việc nhóm và xây dựng quan hệ khách hàng, giao tiếp tốt.....

3. QUYỀN LỢI 

- Lương thỏa thuận và phụ thuộc vào kinh nghiệm làm việc: lương + hoa hồng + thưởng  (>12 triệu)
- Được hưởng đầy đủ mọi quyền lợi theo luật lao động: BHXH, BHYT

Có nhiều lý do tại sao bạn nên sử dụng dầu nhớt chất lượng cao cấp, đặc biệt là cho các loại xe đời mới ngày nay. Dưới đây là một vài lý do chính mà bạn có thể tham khảo:

1. NGĂN CHẶN MA SÁT

Một lý do quan trọng mà bạn không thể phủ nhận đó là việc động cơ phải sử dụng dầu nhờn. Hãy tưởng tượng đầu gối của chúng ta là động cơ và chất dịch bên trong khớp gối là dầu nhờn. Bây giờ nếu không có chất dịch đó trong khớp gối, xương đầu gối sẽ nghiến lại với nhau, cảm giác rất khó chịu. Bạn cũng sẽ không thể di chuyển vì sẽ rất đau.

Về động cơ xe cũng vậy, nó được tạo thành từ vô số bộ phận kim loại chuyển động. Và khi chuyển động, chúng dễ dàng phát sinh nhiệt và nóng lên vì ma sát. Như vậy, mục đích của dầu nhờn là bôi trơn các bộ phận chuyển động trong động cơ để loại bỏ ma sát. Bất cứ khi nào có sự ma sát xuất hiện, nhiệt sẽ phát sinh. Hay chúng ta vẫn thường gọi là động cơ chạy khô (dry running)

Vì vậy, ngăn chặn ma sát giữa các bộ phận kim loại chuyển động trong động cơ sẽ giúp ngăn không cho chúng mài vào nhau. Giúp tránh hư hại cho các bộ phận. Đồng thời cũng tiết kiệm cho bạn khỏi các chi phí sửa chữa tốn kém. Trong trường hợp xấu nhất, là bạn phải mua 1 chiếc xe mới.

2. KIỂM SOÁT NHIỆT ĐỘ SINH RA TỪ CHU KỲ ĐỐT NHIÊN LIỆU

Đây là một kết quả tự nhiên của việc ngăn chặn ma sát của động cơ. Không thể tránh khỏi là nhiệt vẫn được tạo ra vì sự chuyển động riêng lẻ của các bộ phận kim loại. May mắn là dầu nhớt làm thêm nhiệm vụ cách nhiệt. Cho nên bất kỳ nhiệt nào sinh ra từ sự chuyển động của các bộ phận đều không ảnh hưởng đến buồng đốt nhiên liệu.

Chúng ta biết rằng mục đích chính của động cơ là sản sinh ra những vụ nổ hoặc đốt cháy được kiểm soát cao bên trong xi lanh. Bây giờ, hãy thử tưởng tượng có một nguồn nhiệt ngoại lai tác động thêm vào các vụ nổ được kiểm soát đó. Chắc chắn, động cơ của bạn sẽ bị hư hại. Vì vậy, hãy chọn một loại dầu nhớt cách nhiệt tốt.

3. DẦU NHỚT ĐÓNG VAI TRÒ NHƯ MỘT NAM CHÂM TRONG CHU KỲ ĐỐT

Nhiên liệu đi vào động cơ thông qua hệ thống phun nhiên liệu hoặc là bộ chế hòa khí trong các loại xe đời cũ. Về cơ bản nhiên liệu là hợp chất các thành phần hóa học. Khi nhiên liệu được đốt cháy sẽ tạo ra các sự nổ được kiểm soát. Sau quá trình đốt cháy nhiên liệu sẽ sản sinh ra các hóa chất lơ lửng bởi vì các phản ứng hóa học.

Lúc này, chính là lúc dầu nhớt có thể hỗ trợ. Bởi vì bản chất dầu nhớt là tính bôi trơn và độ nhớt cao. Cho nên chúng có khả năng hút và giữ lại các hạt lơ lửng sau quá trình đốt. Ví dụ, dầu động cơ sẽ giữ các axit và oxit silic lại cho nên chúng sẽ không thể đi đến các bộ phận khác của động cơ và làm hư hại chúng.

4. GIẢM QUÁ TRÌNH OXY HÓA

Như chúng ta biết rằng: nhiên liệu cần có oxy để có thể cháy được. Nhưng bất cứ chỗ nào có oxy, thì quá trình oxy hóa liền xuất hiện. Bạn có thể tưởng tượng rằng động cơ của bạn bị ăn mòn khắp nơi. Dĩ nhiên không thể ngăn ô-xy vào bên trong động cơ.

Vậy thì cách duy nhất còn lại là sử dụng một loại dầu nhớt chất lượng tốt có tính kháng ô xy hóa cao.

II. GIẢI MÃ BẢNG XẾP HẠNG SAE VÀ CHỈ SỐ ĐỘ NHỚT

Nếu là lần đầu tiên bạn mua dầu nhớt động cơ xe. Rất có thể bạn sẽ không biết gì về xếp hạng SAE cũng như có thể hiểu lầm về nó. Đừng lo lắng, bạn không hề đơn độc sau khi bạn đọc xong bài phân tích dưới đây.

Vấn đề là trong khi chất lượng dầu nhớt dĩ nhiên đóng vai trò quan trọng nhất. Nhưng cấp độ nhớt (SAE viscosity grade) của nó cũng quan trọng không kém.

1. Vậy thì độ nhớt SAE (viscosity grade) là gì?

SAE là chữ viết tắt của Hiệp Hội Các Kỹ Sư Ô Tô (Society of Automotive Engineers). SAE grade thực sự là một xếp hạng về chức năng và độ nhớt của bất kỳ loại dầu nhớt động cơ xe nào.

Độ nhớt (viscosity) được coi là độ dày (mỏng) của chất lỏng. Như vậy, loại dầu nhớt có độ nhớt cao là loại dầu nhớt đặc (dày). Trong khi loại dầu nhớt có độ nhớt thấp sẽ được mô tả là loãng (mỏng). Ví dụ, mật ong đặc hơn nước. Chúng ta hiểu là mật ong sẽ có độ nhớt cao và nước có độ nhớt thấp.

Vậy thì điều này có ý nghĩa gì với động cơ xe của bạn. Bạn đã bao giờ thấy dầu của bạn vào mùa đông chưa. Nó trông giống như là một cục đá. Như vậy, dầu động cơ cần phải được giữ càng mỏng, độ nhớt càng thấp thì càng tốt khi trời lạnh.

Nhưng khi trời nóng, dầu nhớt sẽ trở nên rất loãng. Đến một nhiệt độ nào đó, nó sẽ loãng như nước. Như vậy, thì dầu động cơ phải được thiết kế càng dày, độ nhớt càng cao càng tốt.

2. Các chỉ số SAE (viscosity grade) có ý nghĩa gì?

Giả sử bạn đang sử dụng một loại dầu nhớt tổng hợp toàn phần có xếp hạng SAE là 5W-30. Thì 5W có nghĩa là dầu nhớt được kiểm tra ở nhiệt độ lạnh 212 °F (-18°C) và có độ nhớt là 5. W chính là viết tắt của chữ Winter (mùa đông). Còn “30” là độ nhớt được kiểm tra tại nhiệt độ 212 °F (100 °C).

Bạn cũng có thể tham khảo thêm phương pháp tính độ nhớt J300, thì nhiệt độ khởi động lạnh của 5W là -30°C. Trong khi độ nhớt của “30” tại 100 °C trung bình là 12.5 °C.

Nếu bạn sống ở một nơi có môi trường lạnh, ví dụ như Châu Âu và Bắc Mỹ. Thì loại dầu 5W sẽ giúp động cơ của bạn khởi động dễ dàng ở nhiệt độ thấp hơn là loại dầu 10W. Điều này là bởi vì độ nhớt thấp (loãng) trong nhiệt độ thấp thì có khả năng lưu chuyển dễ dàng và nhanh chóng trong động cơ hơn là loại nhớt đặc. Hãy nhớ rằng, phải sử dụng loại dầu loãng trong mùa đông, nếu không thì động cơ của bạn sẽ phải sử dụng nhựa đường để khởi động.

Ngược lại, độ nhớt nóng 30 có nghĩa là độ đặc của nhớt khi mà động cơ đạt đến điểm sôi.

Vậy bí kíp là: Nếu bạn phải thường xuyên khởi động máy trong điều kiện thời tiết lạnh mỗi ngày. Hãy họn loại dầu loãng có độ nhớt thấp 5W hoặc thậm chí 0W. Đó là lý do tại sao loại dầu loãng rất được ưa thích ở các nước Châu Âu và Bắc Mỹ. Dầu có khả năng luân chuyển càng nhanh, thì thời gian động cơ hoạt động khô càng ít. Giảm thời gian hoạt động khô có nghĩa là động cơ sẽ ít bị hư hại hơn.

Điều này đã được chứng minh trong nhiều thí nghiệm. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể chạy động cơ của bạn mà không cần dầu động cơ. Hoặc một loại dầu không phải là dầu nhớt nào đó. Nhưng chỉ sau 15 phút, các thì nghiệm của ngành ô tô đã cho thấy động cơ của bạn sẽ bắt đầu bị phá hủy.

Vì vậy, nếu dầu chảy đều khắp các bộ phận của động cơ càng nhanh, thì thời gian chạy khô càng ít. Đây chính là cách để bảo vệ động cơ của bạn.

3. Dầu nhớt đơn cấp và dầu nhớt đa cấp

Bây giờ có 1 loại dầu động cơ không có xếp hạng chỉ số độ nhớt tại mùa đông. Ví dụ, bạn thấy ghi trên bao bì là SAE 30. Điều này đơn giản có nghĩa là loại dầu động cơ đó chua bao giờ được thử nghiệm trong nhiệt độ lạnh. Mà nó chỉ được thử nghiệm tại 100 °C. Hoặc ngược lại, chỉ có chỉ số SAE 5W, là loại dầu đó chưa bao giờ được thử nghiệm trong điều kiện nhiệt độ nóng. Những loại dầu này được gọi là dầu nhớt đơn cấp

Dầu nhớt đơn cấp là loại dầu không sử dụng phụ gia điều chỉnh độ nhớt. Ví dụ: 0W, 5W, 10W hoặc là SAE 20, 30, 40, 50.

Dầu nhớt đa cấp hỗ trợ phạm vi nhiệt độ lớn mà chúng có thể hoạt động mà không bị hư hỏng. Bởi vì bản chất dầu nhớt sẽ có chỉ số độ nhớt cao (đặc hơn) trong thời tiết lạnh. Và chỉ số độ nhớt thấp trong điều kiện nhiệt độ nóng (loãng hơn). Vấn đề này phải được giải quyết thông qua một chất phụ gia polymer đặc biệt. Được gọi là “chất điều chỉnh độ nhớt”. Các chất phụ gia này đảm bảo rằng dầu nhớt có thể hoạt động được trong bất kỳ sự thay đổi thời tiết nào.

Ngày nay, dầu nhớt đơn cấp không còn được sử dụng trong các động cơ ô tô mới bởi vì sự chênh lệch về nhiết độ lạnh và nóng rất lớn. Tuy nhiên, dầu đơn cấp vẫn thường được khuyến cáo cho các loại máy cắt cỏ, máy kéo làm vườn, và máy phát điện, v.v.

III. SỰ KHÁC NHAU GIỮA CÁC LOẠI DẦU ĐỘNG CƠ

Trong phần trước, chúng ta đã giải mã được những chỉ số trong xếp hạng SAE có nghĩa là gì. Và cách sử dụng đúng chỉ số độ nhớt. Nhưng trên thực tế vẫn có một cách sử dụng khác của xếp hạng này dựa trên 3 thành phần cấu tạo của dầu động cơ.

Bạn thấy đấy, với những tiến bộ nhanh chóng và không ngừng nghỉ trong ngành kỹ thuật ô tô. Dầu động cơ ngày nay đã càng trở nên hiệu quả hơn trong việc bảo vệ động cơ. Đặc biệt là các loại động cơ hiện đại. Dưới đầy là một cái nhìn về 03 loại dầu động cơ:

1. Dầu nhớt tổng hợp toàn phần (Full Synthetic Oil)

• 0W – 30 & 5W – 30: Tiết kiệm nhiên liệu
• 0W – 40 & 5W – 40: Tăng cường hiệu suất và sức mạnh của động cơ – Bảo vệ động cơ khỏi sự ma sát và đóng cặn – Khởi động nhanh và dễ dàng trong các điều kiện nhiệt độ 

Những chỉ số dầu nhớt này là loại dầu nhớt tổng hợp toàn phần. Được sản xuất hoàn toàn trong phòng thí nghiệm. Điều này nói lên rằng có một cách mà bạn có thể biết được loại dầu nhớt mà bạn đang sử dụng có phải là dầu nhớt tổng hợp hoàn toàn hay không mà không cần nhìn vào dòng chữ quảng cáo “Fully Synthetic”.

Loại dầu tổng hợp toàn phần rất được yêu thích bởi vì hiệu quả nhiên liệu mà chúng mang lại. Chúng ta sẽ tiết kiệm được nhiều chi phí xăng dầu hơn.

Vì nó được đặc chế trong môi trường phòng thí nghiệm. Bạn có thể được trải nghiệm một sản phẩm dầu nhớt phát huy công suất tối đa và tối ưu về hiệu suất cho động cơ của bạn. Nó cũng tốt hơn trong việc bảo vệ động cơ của bạn. Chống lại sự tích tụ của các khoáng chất cũng như chống lại sự mài mòn các bộ phận trong động cơ.

Dầu tổng hợp toàn phần rất tuyệt vời trong điều kiện khởi động lạnh và đảm bảo tính lưu thông trong động cơ một cách nhanh chóng ngay cả khi thời tiết ngoài trời đang đóng băng.

Quan trọng hơn hết, là dầu tổng hợp có thể giúp các bộ phận trong động cơ của bạn luôn sẵn sàng để khởi động mà không phải chạy khô.

Ngoài ra cũng có những lợi ích khác. Vì tính chất bền bỉ tuyệt vời, nên dầu nhớt tổng hợp sẽ lâu xuống cấp. Điều này có nghĩa là việc thay dầu sẽ lâu hơn (long oil drain interval). Với mỗi loại dầu khoáng thông thường, bạn sẽ phải thay dầu mỗi 5000 km – 8000 km. Nhưng với một loại dầu tổng hợp bạn chỉ cần thay dầu mỗi 12,000 km -15,000 km. Chúng tôi biết rằng, trong điều kiện thuận lợi cụ thể, việc thay dầu có thể xảy ra sau khoảng 40,000 km (25,000 mile). Nhưng chúng tôi khuyến nghị bạn hoàn toàn không nên chạy đến mức này.

Nhưng loại dầu tổng hợp có một khuyết điểm là giá thành cao. Dĩ nhiên tiền nào của đó. Giá trị của dầu tổng hợp đem lại là quá nhiều so với mức giá của chúng.

2. Dầu nhớt bán tổng hợp (semi – synthetic)

• 10W – 30 & 10W – 40: Bảo vệ động cơ khi khởi động – Tăng 3 lần khả năng chống mài mòn

• 15W – 40: Tăng thời gian thay dầu lâu hơn.

Như chúng ta đã biết là dầu nhớt tổng hợp toàn phần rất xuất sắc với khả năng tiết kiệm nhiên liệu và hiệu suất của nó. Nhưng vấn đề là về giá cả của loại dầu này. Trong khi dầu gốc khoáng và dầu động cơ thông thường có thể rất rẻ. Nhưng chúng không cung cấp gì nhiều cho động cơ của bạn. Như vậy, một sự thỏa hiệp tốt sẽ là một hỗn hợp tổng hợp (blend synthetic) hay cái mà người ta hay gọi là bán tổng hợp (semisynthetic).

Loại dầu động cơ này là sự kết hợp giữa dầu động cơ thông thường và dầu tổng hợp. Điều này cung cấp khả năng bảo vệ, chống mài mòn tốt hơn khi so sánh với loại dầu nhớt thông thường. Những chắc chắn vẫn không thể bằng dầu nhớt tổng hợp toàn phần được.

Thông thường, nếu dầu nhớt tổng hợp hoàn toàn có khả năng bảo vệ tốt động cơ của bạn ngay khi khởi động. Thì dầu bán tổng hợp cần 10 phút để lưu thông và làm nóng trước khi động cơ của bạn có thể được bảo vệ tốt. Tuy nhiên, khi so sánh với các loại dầu nhớt thông thường, thì dầu bán tổng hợp làm tốt hơn trong việc giảm mài mòn động cơ tới 03 lần. Khi nói đến tần suất thay dầu, thì nó sẽ nằm khoảng giữa giữa dầu tổng hợp và dầu khoáng.

Về nhược điểm, đương nhiên là bạn không thể nào có được tất cả những lợi ích tuyệt vời của dầu tổng hợp toàn phần. Nhưng ưu điểm, là nó rẻ hơn dầu tổng hợp, và chạy lâu hơn so với dầu khoáng.

Sếp hạng SAE thường thấy cho các loại dầu bán tổng hợp là: 10W-30, 10W-40, 15W-40.

3. Dầu nhớt thông thường (conventional oil)

• 10W – 40, 15W – 40, & 20W – 50: Bảo vệ mức cơ bản – Phải thay dầu thường xuyên

Chúng chính là ông tổ của các loại dầu nhớt ngày nay. Loại dầu khoáng này đã lưu thông trong chiếc động cơ xe đầu tiên trên thế giới chính là Ford Model T in 1908. Cho nên hãy thử tưởng tượng về lịch sử của loại dầu này.

Các loại dầu khoáng hiện đại thường được sản xuất bằng cách kết hợp các loại dầu gốc với hydro-carbons, polyinternal olefins, và polyalphaolefins. Chúng thường có chỉ số SAE 10W40, 15W40, 20W50,..

Loại dầu động cơ này chỉ cũng cấp sự bảo vệ cơ bản cho hầu hết các động cơ. Bởi vì nó rẻ tiền. Hầu hết các loại xe mới lăn bánh phải chịu một thời gian chạy rô-đai cũng thường sử dụng loại dầu khoáng thông thường. Như vậy, nó thường được sử dụng trong quá trình tạm thời trước khi chuyển sang loại dầu bán tổng hợp hoặc thậm chí là dầu tổng hợp toàn phần.

Đó là loại dầu lý tưởng dành cho những ai có phong cách lái xe mặc kệ nó. Và cho những người sở hữu những loại xe có thiết kế động cơ đơn giản.

Thật không may, là nó không cung cấp sự bảo vệ cho động cơ ở nhiệt độ lạnh. Và nó cũng dễ dàng bị hỏng hơn trong điều kiện nhiệt độ cao hoặc khắc nghiệt. Bạn cũng cần phải thay dầu thường xuyên hơn. Thông thường là mỗi 5000 km cho động cơ xe hơi.

IV. CÓ THỂ SỬ DỤNG DẦU NHỚT ĐỘNG CƠ XE MÁY DẦU CHO MÁY XĂNG HAY KHÔNG?

Đây là một câu hỏi khó nhất mà nhiều chủ phương tiện hay hỏi về khả năng hoán đổi giữa dầu nhớt động cơ xe máy xăng thay cho dầu nhớt động cơ xe máy dầu. Hay ngược lại: “Bạn có thể sử dụng dầu nhớt động cơ máy dầu thay thế cho động cơ máy xăng được không?”.

Câu trả lời không hề đơn giản. Trước hết, phải biết là động cơ máy dầu có tỉ số nén cao hơn so với động cơ xăng. Và động cơ dầu có xu hướng hoạt động rất nóng. Ngoài ra, do tỷ số nén cao và bản chất của dầu diesel khi đốt cháy sẽ chứa nhiều hạt lơ lửng. Cho nên việc cần thiết là phải thêm vô nhiều chất tẩy rửa (detergents) trong công thức tạo ra dầu nhớt cho động cơ dầu diesel.

Một điều nữa là dầu động cơ diesel có chứa chất chống tạo bọt (anti-foaming agents) duy nhất cho loại động cơ này. Các loại dầu nhớt động cơ diesel có khuynh hướng chỉ số SAE cao và có chứa nhiều phụ gia hơn như chất chống tạo bọt và chất tẩy rửa. Những thứ mà động cơ máy xăng không cần. Cẩn thận khi phải nói rằng, bạn đừng bao giờ nên sử dụng dầu nhớt động cơ diesel cho động cơ xăng của bạn.

Có một điều là ngành công nghiệp ô tô không tham gia vào việc cải tiến, đặc biệt là trong chế tạo các loại dầu có khả năng tương hoán đổi. Bạn không thể sử dụng dầu động cơ diesel cho động cơ xăng.

Tuy nhiên, nhiều loại dầu nhớt hiện đại được chế tạo để tuân thủ tất cả các yêu cầu của cả động cơ xăng và động cơ diesel. Điều này có nghĩa là bạn có thể hoán đổi được cả 2 loại dầu. Nhưng nó không hề đơn giản. Điều bắt buộc là bạn phải hiểu được đặc điểm kỹ thuật của những loại dầu này trước khi hoán đổi nó.

Dầu nhớt là gì ?

Dầu nhớt là hỗn hợp gồm dầu gốc và phụ gia dùng để bôi trơn cho các động cơ. Phụ gia được thêm vào với mục đích giúp cho dầu nhớt có được những tính chất phù hợp với chỉ tiêu đề ra mà bản thân dầu gốc không có được. 

Dầu gốc là gì?

Dầu gốc là dầu thu được sau quá trình xử lý vật lý và hóa học. Dầu gốc thông thường gồm có ba loại là: dầu thực vật, dầu gốc khoáng và dầu tổng hợp.

Dầu thực vật chỉ dùng trong một số trường hợp đặc biệt. Nó chủ yếu là để trộn với dầu khoáng hoặc dầu tổng hợp để đạt được một số tính chất nhất định. Tuy nhiên, ngày nay thường chỉ sử dụng dầu khoáng và dầu tổng hợp.

Dầu khoáng có tính ưu việt như giá rẻ, sản phẩm đa dạng và phong phú nên đã chiếm một vị trí quan trọng trong lĩnh vực sản xuất dầu nhớt, nhưng dầu tổng hợp cũng được quan tâm nhiều bởi tính chất ưu việt của nó so với dầu gốc khoáng.

Tóm lại, khi nhắc đến dầu gốc người ta sẽ nghĩ ngay đến dầu gốc khoáng và dầu gốc tổng hợp. Tuy nhiên có một loại nằm ở giữa dầu gốc khoáng và dầu tổng hợp là dầu bán tổng hợp.

Xét theo phẩm cấp của từng loại thì dầu tổng hợp sẽ có phẩm cấp cao nhất, sau đó là dầu bán tổng hợp và cuối cùng là dầu gốc khoáng.

Tuy nhiên cũng có những ngoại lệ khi trên bình nhớt không có thông tin về thành phần dầu gốc. Khi đó để chắc chắn về thành phần dầu gốc, nên hỏi kỹ người bán hàng bình nhớt đó gốc gì.

PHỤ GIA là gì ?

Phụ gia là những hợp chất hữu cơ, vô cơ, thậm chí là những nguyên tố hóa học được thêm vào chất bôi trơn, nhằm nâng cao hay mang lại những tính chất lý hóa như mong muốn. Thông thường, hàm lượng phụ gia đưa vào là 0,01 – 5%, trong một số trường hợp phụ gia được dùng từ vài phần triệu cho đến vài phần trăm. Do là những hợp chất hoạt động, vì vậy khi tồn tại trong dầu phụ gia có thể tác dụng với nhau và làm mất chức năng của dầu nhớt.

Ngược lại, chúng cũng có thể tác động tương hỗ với nhau tạo ra một tính chất mới có lợi cho dầu nhớt, do đó việc phối trộn các phụ gia có trong dầu nhớt cần phải được nghiên cứu kỹ lưỡng để loại trừ những hiệu ứng đối kháng và nâng cao tính tác động tương hỗ. Sự tác động tương hỗ giữa phụ gia có trong dầu nhớt và dầu gốc cũng là một yếu tố cần được quan tâm khi sản xuất dầu nhớt.

CÁC THÔNG SỐ CƠ BẢN TRÊN BÌNH NHỚT

Cấp hiệu năng API 

API - là viết tắt của cụm từ “American Petroleum Institute” (Viện dầu mỏ Mỹ) và là 1 trong 3 hiệp hội dầu khí lớn nhất (đồng thời cùng là 1 trong 3 tiêu chuẩn phổ biến nhất là API, SAE và ACEA).

API cho động cơ diesel ký hiệu là CA, CB, CC, CD. Cấp tiêu chuẩn hiện nay cho động cơ diesel là CK-4, CJ-4, CI-4+, CI-4, CH-4 và FA-4

Trong đó chữ cái cuối dùng để phân biệt các cấp và được xếp theo bảng chữ cái, chữ cái càng đứng sau thì biểu thị cho phẩm cấp càng cao hơn. Ví dụ phẩm cấp API SN thì cao hơn SM ; SM cao hơn SL.

Mặc dù để phân loại chất lượng của dầu nhờn động cơ xăng và diesel, Viện dầu mỏ Mỹ đã dùng rất nhiều các tiêu chuẩn tiêu chí khác nhau để tạo nên các cấp độ dầu nhờn API. Theo sự phát triển của thiết kế động cơ, trung bình cứ sau khoảng 5-8 năm lại có một các cấp API mới ra đời để đáp ứng yêu cầu bôi trơn của thế hệ động cơ tương ứng.  

Tuy nhiên, cấp hiệu năng API không quyết định 100% chất lượng dầu nhớt, chất lượng dầu nhớt được quyết định bởi loại dầu gốc (gốc khoáng, bán tổng hợp hay tổng hợp). Ví dụ dầu gốc khoáng có API là SN thì phẩm chất vẫn kém hơn dầu tổng hợp có API là SG. Vì hàm lượng dầu gốc chiếm từ 95% - 99.9% trong dầu nhớt. Nên, phẩm cấp của dầu gốc quyết định phẩm chất của dầu nhớt (vì dầu gốc chiếm đa số).

Tiêu chuẩn JASO

JASO (chữ viết tắt của Japanese Automotive Standards Organization) đây là tổ chức chứng nhận tiêu chuẩn ôtô Nhật Bản. Có nhiều tiêu chuẩn của JASO, tuy nhiên đối với loại xe 4 thì XE SỐ là JASO MA, XE GA là JASO MB , còn xe 2 thì là JASO FC.

Vì thế khi thay dầu nếu nhân viên cửa hàng chuẩn bị đổ một bình dầu JASO MA vào chiếc xe ga của bạn thì nên dừng họ lại ngay cho dù họ nói rằng họ có kinh nghiệm và điều này không ảnh hưởng đến xe.

Ngoài ra cũng cần chú ý thêm về 1 số ký hiệu trên bình nhớt, 4T dành cho xe 4 thì, 2T dành cho xe 2 thì, AT dành cho xe tay ga và MT dành cho xe số.

Độ nhớt SAE

SAE (chữ viết tắt của Society of Automotive Engineers) dịch là hiệp hội kỹ sư tự động hóa, để dễ hiểu thì các công ty dầu nhớt gắn liền với tiếng Việt cho dễ nhớ là “Độ nhớt”. Độ nhớt phân ra làm 2 loại: đơn cấp và đa cấp.

Đơn cấp: thường chỉ có ký hiệu SAE 40, SAE 50. Các loại nhớt đơn cấp chỉ bảo đảm là đạt độ nhớt ở nhiệt độ cao như yêu cầu để bôi trơn động cơ. Còn khi nhiệt độ xuống thấp (khi động cơ chưa hoạt động) thì dầu đơn cấp có thể quá đặc gây khó khăn cho việc khởi động và lưu thông dầu nhớt đến các bộ phận động cơ.

Đa cấp: Khắc phục nhược điểm của dầu đơn cấp, các loại dầu nhớt có độ nhớt đa cấp như SAE 10W-30 ; 15W-40 và 20W-50 được phát triển và đưa vào sử dụng ngày càng rộng rãi. Chữ W được cho là viết tắt của "Winter – mùa đông" chỉ khả năng khởi động khi trời lạnh. Nhớt đa cấp vừa bảo đảm độ nhớt phù hợp để bôi trơn tốt động cơ ở nhiệt độ cao vừa bảo đảm nhớt không quá đặc ở nhiệt độ thấp nhằm giúp xe dễ khởi động và vận hành.

Chữ số đứng trước "W" dùng để chỉ khoảng nhiệt độ mà dầu đó giúp động cơ khởi động tốt. Nhiệt độ đó được xác định bằng cách lấy 30 trừ đi con số đó và thêm dấu trừ vào trước kết quả. Ví dụ dầu 20W-50 khởi động tốt ở -10 độC. Dầu 10W-30 khởi động tốt ở -20 độC.

Đứng sau chữ “W” ở loại dầu đa cấp là một con số nào đó ví dụ 40, 50 hoặc 60. Số càng cao thì độ nhớt càng lớn và ngược lại. 

Độ nhớt của xe rất quan trọng, vì thế cần xác định rõ mình đang dùng loại nào, thông số ra sao?

- Nếu là nhớt đa cấp thì nên nhớ thêm rằng chữ số trước "W" còn biểu thị khả năng khới động, chữ số càng nhỏ thì biên độ nhiệt cao giúp xe khởi động dễ dàng và ngược lại.

- Chữ số đằng sau "W" càng lớn thì càng đặc, càng nhỏ thì càng loãng.

Nếu thường xuyên sử dụng xe trong “điều kiện hoạt động không tiêu chuẩn” thì dùng cấp độ nhớt nào?

Trước tiên phải xác định “điều kiện hoạt động không tiêu chuẩn” là điều kiện gì. Khái niệm “điều kiện hoạt động không tiêu chuẩn” là một khái niệm nôm na chỉ việc sử dụng xe không đúng với mục đích của nhà sản xuất.

Ví dụ xe máy tay ga để hoạt động ở tốc độ vừa phải và thấp trong đô thị nhưng vì lý do công việc hoặc vì một lý do nào đó người dùng thường xuyên sử dụng chiếc xe đó để chạy đường xa với tốc độ cao thì có thể gọi đó là “điều kiện hoạt động không tiêu chuẩn”.

Khi đó người dùng cần tham khảo ý kiến của nhân viên hãng để chuyển sang sử dụng loại nhớt có cấp nhớt cao hơn để tránh hiện tượng máy “gào” khi hoạt động ở tốc độ cao trong thời gian dài.

Nếu thường xuyên sử dụng xe trong “điều kiện hoạt động tiêu chuẩn” thì chọn loại nhớt nào cho đúng?

- Xác định loại dầu gốc là gì. Dầu tổng hợp có phẩm cấp và chất lượng cao nhất đương nhiên giá thành cũng không rẻ, sau đó là dầu bán tổng hợp và dầu khoáng.

- Cấp hiệu năng API: cao nhất là SN sau đó SM... đối với xe máy xăng.

- Xác định chứng chỉ JASO của loại nhớt, MA cho xe số và MB cho xe tay ga.

- Đó là loại nhớt đơn cấp hay đa cấp? Với thời tiết Việt Nam nhiệt độ ít khi xuống dưới 0 độ thì tiêu chí này không cần quá quan trọng.

- Lựa chọn độ nhớt phù hợp cho xe. Thông tin về độ nhớt phù hợp cho xe có thể tham khảo trong hướng dẫn sử dụng đi kèm xe khi mua hoặc hỏi trực tiếp nhân viên của hãng.

Ví dụ, Yamaha Nouvo LX 135cc được nhà sản xuất khuyến cáo sử dụng nhớt 10W-40. Vậy chọn loại dầu tổng hợp, API SN, JASO MB, SAE 10W-40 là tốt nhất cho xe khi hoạt động trong thành phố.

THÔNG TƯ

BAN HÀNH “QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ DẦU NHỜN ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG”